Piecza współdzielona po rozstaniu rodziców.
Stanowisko Stowarzyszenia wobec projektu UD349
3 listopada 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw (UD349). Projekt definiuje pieczę współdzieloną jako sprawowanie bieżącej opieki nad dzieckiem przez oboje rodziców w powtarzających się okresach, które mogą mieć różną długość. Według komunikatu rządu sąd ma rozważać tę formę pieczy w pierwszej kolejności, kierując się dobrem dziecka i uwzględniając jego bezpieczeństwo.
W opinii z 31 marca 2026 r. Stowarzyszenie „Nasze Dzieci – Razem Przeciw Alienacji w Rodzinie” negatywnie oceniło wersję projektu przedstawioną do konsultacji publicznych. Zasadnicza uwaga dotyczyła braku wystarczających mechanizmów, które chroniłyby więź dziecka z obojgiem rodziców po ich rozstaniu.
Ochrona więzi powinna zaczynać się w toku postępowania
Popieramy rozwiązania, które pozwalają sądowi już na czas postępowania uregulować opiekę tak, by dziecko mogło zachować bezpieczną, regularną relację z obojgiem rodziców. W przedłużającej się sprawie wielomiesięczna przerwa w kontakcie może osłabić więź dziecka z rodzicem i utrudnić jej odbudowę. Dlatego w marcowej opinii zwróciliśmy uwagę, że ochrona zapewniona na czas postępowania powinna znaleźć kontynuację w końcowym rozstrzygnięciu, o ile służy to dziecku.
Trudności we współpracy rodziców wymagają oceny ich przyczyn
Jedna z naszych uwag dotyczyła sposobu, w jaki sąd ma oceniać zdolność rodziców do współpracy. Jeżeli jeden z rodziców bez uzasadnienia utrudnia drugiemu udział w opiece, powołanie się na sam brak porozumienia może utrwalić sytuację, w której dziecko ma ograniczoną możliwość budowania relacji z tym rodzicem. Sąd powinien ustalić przyczyny trudności i ocenić ich znaczenie dla dziecka. W tej ocenie trzeba uwzględnić sygnały przemocy oraz inne okoliczności zagrażające jego bezpieczeństwu.
Te same standardy ochrony po rozwodzie i po rozstaniu
W wersji konsultacyjnej zwróciliśmy również uwagę na różnice między przepisami dotyczącymi rozwodu a przepisami dotyczącymi rodziców żyjących w rozłączeniu. Postulujemy spójny standard ochrony więzi dziecka w obu sytuacjach. Zakres tej ochrony powinien wynikać z potrzeb dziecka i okoliczności konkretnej sprawy.
W dalszych pracach nad projektem apelujemy o przyjęcie pieczy współdzielonej jako zasady tam, gdzie odpowiada ona dobru i bezpieczeństwu dziecka. Potrzebne są także przepisy pozwalające sądom szybko reagować na bezpodstawne ograniczanie dziecku możliwości kontaktu z rodzicem oraz chronić jego więzi od pierwszych decyzji w sprawie po końcowe orzeczenie.
Stowarzyszenie „Nasze Dzieci – Razem Przeciw Alienacji w Rodzinie”